مستند حکمت شادی (Wisdom of Happiness) یک فیلم مستند سینمایی صمیمی و عمیق محصول ۲۰۲۴ است که به کارگردانی باربارا میلر و فیلیپ دلاکویس ساخته شده و بر زندگی، آموزه‌ها و دیدگاه‌های دالایی لاما، رهبر معنوی تبت، در آستانه ۹۰ سالگی‌اش تمرکز دارد.

این اثر با استفاده از تصاویر آرشیوی نادر از کودکی دالایی لاما (تنزین گیاتسو)، مصاحبه‌های مستقیم روبه ‌رو با دوربین و تصاویر سینمایی قدرتمند، بر موضوعاتی مانند شفقت، ذهن‌آگاهی، صلح درونی و راهکارهای عملی برای چالش‌های قرن ۲۱ مانند بحران‌های زیست‌محیطی و تنش‌های سیاسی تأکید می‌کند.

منتقدان آن را تجربه ‌ای مدیتیشن ‌وار و نزدیک ‌تر از همیشه به دالایی لاما توصیف کرده‌اند و بازیگرانی چون ریچارد گیر، به عنوان تهیه‌کننده اجرایی از آن به عنوان دارویی برای زمانه ما، یاد کرده‌اند.

مستند حکمت شادی، یک اثر سینمایی عمیق و صمیمی است که بر زندگی و آموزه‌های دالایی لاما، رهبر معنوی تبت، تمرکز دارد.

این فیلم، که به عنوان یکی از آخرین حضورهای احتمالی دالایی لاما در سینما توصیف می‌شود، راهکارهای عملی برای دستیابی به صلح درونی، شادی پایدار و همدلی در دنیای پرآشوب قرن ۲۱ ارائه می‌دهد.

دالایی لاما، که اخیراً ۹۰ ساله شده، مستقیماً با تماشاگران صحبت می‌کند و حس یک گفتگوی خصوصی را ایجاد می‌کند، در حالی که تصاویر آرشیوی نادر از کودکی و تبعید او به دلیل حمله چین به تبت در سال ۱۹۵۹ نیز به نمایش درمی‌آید.

این مستند روی جستجوی جهانی برای شادی، تمرکز دارد و تأکید می‌ کند که شادی واقعی از درون هر فرد متولد می‌شود، اما تنها با پرورش همدلی بی ‌قید وشرط نسبت به دیگران، جهان تغییر می‌کند.

دالایی لاما به چالش‌های معاصر مانند بحران‌های زیست ‌محیطی، جنگ‌ها، تنش‌های سیاسی و قطبی ‌سازی اجتماعی می‌پردازد و پیشنهاد می‌کند که اصول زنانه مانند همدلی و مهربانی و حتی پیشنهاد جانشینی یک زن به عنوان دالایی لاما بعدی، کلید رهبری قوی و صلح‌آمیز است.

او از تأمل شخصی تا تغییرات اجتماعی صحبت می کند و بر معنای واقعی شادی تأکید دارد:
حضور آگاهانه، مهربانی و ارتباط انسانی،

این مستند نه تنها یک بیوگرافی است، بلکه یک تجربه تأمل‌ برانگیز و الهام‌بخش است که تماشاگران را به عمل وامی‌دارد، ریچارد گر، تهیه‌کننده اجرایی، آن را دارویی برای زمان ما توصیف می‌کند که یادآوری می‌کند انسان‌ها اساساً مهربان و همدل هستند.

کارگردانان: باربارا میلر، برنده جوایز متعدد برای ساخت مستندها  و فیلیپ دلاکویس، که همکاری کرده‌اند.

تهیه ‌کنندگان اجرایی: ریچارد گر، بازیگر هالیوودی و دوست دیرینه دالایی لاما، که از دهه ۱۹۷۰ بودایی است و اورن موورمن، فیلمنامه‌نویس نامزد اسکار، 

تهیه‌کنندگان: والو کام، تاشی آلبرتینی-کایزر، توبیاس اش، هانسبتر ماوررآدوتسانگ و مونلام ماوررآدوتسانگ،

فیلمبردار: مانوئل باوئر،
مدت زمان: حدود ۹۰ دقیقه،

زبان: انگلیسی و تبتی به شکل زیرنویس،

سبک: ترکیبی از مصاحبه صمیمی با استفاده از تکنیک ارول موریس برای نگاه مستقیم به دوربین، تصاویر آرشیوی بازسازی‌شده و موسیقی زیبا،

ریچارد گر و موورمن یک ماه، برای ویرایش مجدد و افزودن موسیقی جدید صرف کردند و ریچارد گر، فیلم را به عنوان ترکیبی  منحصربه‌ فرد توصیف می‌کند که فراتر از یک مستند ساده است.

اکتبر ۲۰۲۴ در جشنواره فیلم زوریخ سوئیس، با حضور ریچارد گر، اورن موورمن، خواهر دالایی لاما جتسون پما و نخست ‌وزیر دولت در تبعید تبت سیکیونگ پنپا تسئرینگ، به نمایش درآمد.

پخش آنلاین:
در دسترس روی Apple TV و Amazon Prime Video

بر اساس نظرات اولیه، تماشاگران آن را تأمل‌ برانگیز و آرام‌کننده توصیف کرده‌اند، که باعث می‌شود بخواهند کند تر زندگی کنند، مهربان‌تر باشند و به چیزهای ساده قدردانی کنند.

این  فیلم به عنوان پلی برای همدلی در دنیای تقسیم‌شده عمل می‌کند و عوامل اجرایی از آن برای حمایت از صلح، برای غزه هم استفاده کرده اند.

نظرات منتقدان:

برخی  آن را عمیقاً تأثیرگذار خوانده که در سطوح متعدد با مخاطب ارتباط برقرار می‌کند.

برخی از زندگانی دالایی لاما تمجید کرده اند.

برخی منتقدان معتقدند، روش دالایی‌لاما که توصیه به پذیرش رنج و عدم تلاش برای درمان آن است، در عمل کارآمدی ندارد.

تجربه خود او پس از مرگ برادرش نشان می‌دهد که این نگرش به تنهایی نتوانسته رنج فقدان را برطرف کند و زمان و عادی شدن وضعیت باعث تحمل آن شده است، نه تغییر نگرش صرف، به‌علاوه، دالایی‌لاما حتی در مواجهه با فقدان نزدیکانش احساس تاسف و ناراحتی داشته که با آموزه‌ی بودایی مبنی بر پذیرش رنج زندگی تناقض دارد.

دالایی‌لاما شادی و پایان رنج را هدف اصلی خود معرفی می‌کند، اما تعریف او از شادی پیچیده و مبهم است و آن را با آزادی معنوی پیوند می‌زند که تعریف روشنی از آن ارائه نشده است.

دالایی‌لاما به جای درمان رنج، تغییر نگرش را توصیه می‌کند. یعنی پذیرش این حقیقت که رنج جدایی ‌ناپذیر از زندگی است و از آن گریزی نیست.

اما این رویکرد با نگاه مردم عادی‌ که امیدوار به جهانی بهتر یا زندگی پس از مرگ بدون رنج هستند، متفاوت است. 

همچنین به مریدانش پیشنهاد می‌دهد که رنج را به صورت ارادی بپذیرند، امری که منتقدان آن را تسلیم‌ شدن به رنج و نه درمان واقعی می‌دانند.

از طرفی، دالایی‌لاما به باور تناسخ تاکید دارد و برای کاهش درد فقدان، بازگشت دوباره فرد به زندگی در قالبی دیگر را راه حلی معرفی می‌کند.

منتقدان این راهکار را ناتوان در پایان دادن به رنج دائمی می‌دانند و پرسش می‌کنند که آیا تولد دوباره در جهان پر از رنج، راه حل حقیقی و آرامش‌بخش است؟

در نهایت، نقد اصلی این است که شعار شادی دالایی‌لاما در عمل به پذیرش و تحمل رنج افراطی می‌انجامد، رویکردی که نه تنها برای بسیاری قابل قبول نیست، بلکه حتی برای خود او هم پاسخ‌گو و کارساز نبوده است.

به این ترتیب، این گروه از منتقدان می‌گویند این معنویت نه درمان واقعی دارد و نه راهکار عملی، بلکه افراد را به ادامه رنج و انتظار تولد دوباره در چرخه‌ای بی‌پایان از رنج‌ها دعوت می‌کند.

برای حفظ درختان و تعادل حیات، به جز موارد بسیار ضروری، ازچاپ روی کاغذ، خودداری فرمایید.

غنی سازی برای کار آفرینی و مدیریت با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات

enriching   Management  &  Entrepreneurship by Information and Communications Technology