*با سلام و درود به مهمانان عزیز و کاربران گرامی وبلاگ#مهرزاد، ضمن عرض ادب و احترام، این صفحه به منظور اطلاع رسانی و برای نشر آگاهی و غنی سازی می باشد، خواهشمند است، هر گونه پیشنهاد یا انتقاد را به مدیر سایت بفرمایید. کار ما، با لبخند شما، کامل تر می گردد. 

شگفتی های مغز آدمی، مولف: تونی بوزان

بیشتر یاد بگیر

بطور مؤثر بخوان

بیشتر بخاطر بیاور 

خلاقانه تر فکر کن

بطور مؤثر مطالعه کن

مسائل مشکلتری را حل کن

تکنیک های تندخوانی و یادداشت برداری سریع و بسیار مهم، برای افرادی که می خواهند با مطالعه بیشتر، آگاهی لازم برای موفقیت را، زودتر کسب کنند.

از آنجا که مطالعه روزانه برای ارتقای مداوم آگاهی افراد موفق، ضروری است، باید بتوانید سطح و مهارت خود را در مطالعه به نحوی ارتقا دهید که بتوانید در کوتاه‌ترین زمان، بیشترین حجم مطالب را یاد بگیرید و در ذهن ثبت نمایید و از فراموشی آن جلوگیری کنید.

به همین علت این دو روش که در ادامه خواهیم گفت، برای افزایش سرعت مطالعه و یادگیری و تقویت حافظه بسیار مهم است و می توانید، مطالب مورد نظر را در خلاصه های کاربردی به صورت تند خوانی هم مورد استفاده قرار دهید. 

تمرین مناسب این تکنیک ها بسیار مفید بوده و ذهن شما را در بازه کوتاهی تبدیل به ذهنی خلاق و سریع و با یادگیری بالاتری می‌کند و بلافاصله پس از یادگیری، می‌توانید از مزایای فوق‌العاده آن بهره‌مند شوید.

*تکنیک تندخوانی،

بدیهی است که ما برای فهم و کلیت یک مطلب مطالعه می کنیم، نه برای خواندن تک تک کلمات آن، بنابراین درک درست مطلب ، شامل استخراج و فهم اطلاعات متنی است. در اینصورت نیازی به دانستن تنها معنی کلمه‌ها به صورت تک به تک، نمی‌باشد.

انسان توانایی استخراج چند کلمه از نوشته را در یک نگاه و تعداد قابل توجهی کلمه در یک دقیقه را دارد و همچنین انتقال اطلاعات داده ها به صورت معنایی صورت می‌گیرد نه نقطه ای، وقتی چشم شما مطلبی را می‌بیند، دریافت‌کننده‌های نوری، آن را متمرکز کرده و از طریق عصب بینایی به طور صحیح به مغز و در نهایت در حافظه شما ذخیره می‌کنند. 

در صورت مطالعه غلط، فرایند خواندن و نگاه کردن، در روی عبارت های نوشته شده، مکث و توقف ناگهانی کرده و بارها به عقب برمی‌گردد و این مسیر را دوباره تکرار می‌کند (به‌عقب بازگشتن نگاه).

در روش تندخوانی هنگام مطالعه، مغز شما در ابتدا با کل مطلب، در جریان محتوای آن قرار می‌گیرد. یعنی با چند نگاه ابتدایی، کلیات یک مطلب نوشته شده در ذهن ایجاد می‌شود.

در تکنیک تندخوانی مطالعه، مغز شما بجای مطالعه کلمه به کلمه، در یک نگاه تعدادی از کلمات را دیده و تصویر آن را همزمان و بدون برگشت به عقب درک میکند و سپس تعداد دیگری را می‌بیند و عکس می گیرد و به همین روش پیش می‌رود.

به‌عبارت دیگر، درک مطلب توسط مغز و تصویر برداری از موضوع، با سرعت بیشتر و سریع‌تر انجام می‌شود.

به همین دلیل، می‌توان حوزه دید را با تمرین، وسیع‌تر کرده و تعداد کلمات بیشتری را، در هر نگاه، مشاهده کرد. بنابراین با استفاده از تکنیک تندخوانی، می‌توانید مدت زمان مطالعه و در نتیجه تعداد کتاب مطالعه شده در یک مدت زمان معین را به چند برابر افزایش دهید.

تندخوانی، انگیزه مطالعه، دقت تمرکز و درک مطلب را افزایش می‌دهد.
هنگام مطالعه، از عوامل محیطی زمینه‌ساز حواس‌پرتی و ایجاد افکار مزاحم و خیال‌پردازی نابسامان، دوری کنید.

در شرایط استرس و اضطراب، مغز دچار خستگی و حواس‌پرتی شده و کارایی خود را جهت درک و فهم مطلب مورد نظر به درستی از دست می‌دهد.

همیشه در نظر گرفتن هدف مشخصی از مطالعه و یادداشت برداری، باعث انگیزه، افزایش تمرکز و فعالیت ذهنی در کار و آگاهی بیشتر شما خواهد شد.

افزایش تمرکز یکی دیگر از مواردی است که با استفاده از تکنیک تندخوانی همراه می‌شود.

حرکت چشم در خواندن باروش درست و حرکت چشم در خواندن باروش نادرست:

*تکنیک نقشه ذهنی

روش نقشه ذهنی، نوعی مهارت یادداشت‌برداری و یادگیری کارآمد است که برای برنامه‌ریزی، حل مسئله، تهیه خلاصه مطلب، یادداشت‌برداری در جلسات و سخنرانی‌ها، یا امور شخصی کاربرد دارد.

این روش، شامل تمرکز بر کل مطلب و ارتباط مطالب با موضوع اصلی به شکل نمودار شاخه‌ای و ادامه مطالعه کتاب یا فرایند یادگیری به صورت یک کلیدواژه است به نحوی که با شاخه‌های اصلی و مفاهیم جزئی‌تر به شکل شاخه‌های فرعی تر، مرتبط باشد.

هر شاخه فرعی را به صورت نماد و بر روی یکی از شاخه‌های اصلی مرتبط بکشید.

البته یک تصویر بهتر از کلیدواژه است و نقشه ذهنی کمک می‌کند برای یک نگاه کلی و بهتر به موضوع و همچنین به یادسپاری بیشتر و استفاده از رنگ‌های متنوع در تهیه نقشه ذهنی، سبب می‌شود که بهتر در ذهن شما ثبت شود.

برای ترسیم نمودار نقشه ذهنی، دیدن شاخه‌های انتهادار و منحنی، جذاب‌تر از خط‌های شکسته یا مستقیم است.

نقشه ذهنی، اجزای مختلفی دارد که برای نمونه، هرکدام در تصویر پایین توسط خطوط منشعب به موضوعات مرتبط و تصاویر مربوطه کشیده شده‌اند ونشان‌دهنده موضوعات جزئی‌تر هستند.
 

انجام تمرین‌های مغزی، مانند حل جدول کلمات یا سودوکو، توانایی‌های شناختی رو بهبود می‌بخشد، حافظه رو تقویت و به حفظ سلامت کلی ذهن کمک می‌کند.

همه ما گاهی دچار مه‌آلودگی ذهنی می‌شویم، اما عواملی نظیر استرس، افزایش سن، کم‌خوابی یا سبک زندگی ناسالم می‌توانند، این مه‌آلودگی شناختی رو تشدید کنند. 

این وضعیت ممکن است، اثرات محسوسی بر حافظه، مهارت‌های حل مسئله و عملکرد کلی شناختی بگذارد. پرداختن به تمرین‌های تقویت‌کننده مغز می‌تواند، چابکی ذهنی رو افزایش بدهد و به حفظ تمرکز و انعطاف‌پذیری مغز کمک کند.

در ادامه، چند تمرین و بازی را که پشتوانه علمی  هم دارند، معرفی می‌کنیم:

-    یادگیری یک زبان جدید:

یادگیری یک زبان جدید می‌تواند، فوایدی برای مغز داشته باشد، مثل بهبود عملکردهای شناختی، تقویت حافظه، بالا بردن مهارت‌های حل مسایل،

یک راه آسان برای شروع، استفاده از اپلیکیشن‌های آموزش زبان یا دوره‌های برخط است که ساختار و رویکردی در دسترس برای یادگیری زبان جدید ارائه می‌کنند.

دوزبانگی می‌تواند باعث تغییراتی در ساختار مغز بشود، به‌ویژه در بخش‌هایی که ذخیره عصبی (Neural Reserve) بیشتری دارند. 

ذخیره عصبی به معنای ظرفیت مازاد مغز برای مقابله با افت شناختی مرتبط با افزایش سن وسال تا عملکردهای شناختی حفظ بشوند.

-    مطالعه فعال و یادداشت‌برداری:
هنگام مطالعه، برای درگیر شدن فعال با مطلب، یادداشت‌برداری کنید یا بخش‌های مهم رو علامت گزاری کنید. این روش می‌تواند، تمرکز رو افزایش بدهد، درک مطلب رو بهبود ببخشد، ماندگاری مطالب در حافظه رو تقویت کند.

در تحقیقاتی و سپس ارزیابی شرکت‌کنندگان، نتایج نشان داد که ثبت یادداشت‌ها، بیشترین اثربخشی رو از نظر میزان ماندگاری مطالب در حافظه دارد.

-     مدیتیشن تنفس آگاهانه:

تحقیقات علمی نشان می‌دهد، مداخلاتی مانند مدیتیشن و ذهن‌آگاهی، می‌توانند موارد زیر رو بهبود ببخشند:

•    فرآیندهای شناختی: توجه، حافظه کاری و عملکردهای اجرایی، 
•    توانایی‌های فراشناختی: سازمان‌دهی، برنامه‌ریزی و مهارت‌های حل مسئله،

بااین‌حال، تحقیقات در این زمینه ها نتایج ضدونقیضی دارند. برخی گزارشها در تحقیقات دیگری، نشان داد مدیتیشن و تنفس آگاهانه به‌ تنهایی در بهبود عملکرد اجرایی، مانند توجه، حافظه کاری و حافظه بلندمدت چندان مؤثر نیست. 

همچنین، شاید تنفس آگاهانه نسبت به سایر روش‌ها برتری قابل‌توجهی نداشته باشد، اما همچنان بهتر از هیچ اقدامی است.

برای تمرین تنفس آگاهانه، در مکانی ساکت بشینید، چشمانتون رو ببندید و بر تنفستون تمرکز کنید. با شمارش تا چهار، دم عمیقی بگیرید و سپس به‌آرامی بازدم کنید. پس از آن، روی حس تنفس خود متمرکز شوید.

این کار می‌تواند، تمرکز رو افزایش و استرس رو کاهش دهد.

-    بازی و مسابقات شطرنج:
بازی شطرنج نیازمند برنامه‌ریزی استراتژیک و توجه متمرکز و یک تمرین جامع ذهنی برای کل مغز محسوب می‌شود. 

آموزش شطرنج می‌تونه عملکرد ریاضی و توانایی‌های شناختی کلی رو در دانش‌آموزان مدارس تقویت کند.

اپلیکیشن‌های شطرنج به‌صورت آنلاین در دسترس هستند و می‌تونید در اوقات فراغت، با گوشی موبایل خود این بازی را انجام دهید.

-    حل جدول کلمات متقاطع:
جدول کلمات متقاطع بازی با کلمه‌ است، به طوری که در آن، با استفاده از سرنخ‌ها، خانه‌های جدول رو با کلمات صحیح پر می‌کنید. این فعالیت می‌تواند، با تحریک موارد زیر، به بهبود شناخت کمک کند وگسترش دایره واژگان را به همراه دارد.

همچنین تقویت حافظه، پرورش مهارت‌های حل مسئله، ارتقای دانش عمومی، را به همراه خواهد داشت.

-    حل جدول سودوکو:
سودوکو یک بازی جدول گونه مبتنی بر اعداد است که باید یک جدول ۹×۹ رو با اعداد ۱ تا ۹ پر کنید، به‌طوری که هر سطر، هر ستون و هر مربع ۳×۳ فاقد تکرار اعداد باشد. حل سودوکو نیازمند منطق و تمرکز می باشد.

در هنگام حل جداول سودوکو، بخش‌های میانی و جانبی قشر خاکستری مغز و البته قسمت جلوی پیشانی مغز درگیر می‌شوند. البته بخش میانی در زمانی که مغز به دنبال قواعد و راهبردهای منطقی برای حل سودوکو است، فعال‌تر عمل می‌کند.

می‌توانیم از سودوکو برای تمرین شناختی، به‌ویژه در اختلالات عصبی‌روانی که قشر جلوی پیشانی رو درگیر می‌کند، مانند افسردگی، اختلال دوقطبی و بیماری آلزایمر، استفاده کنیم.

-   بازی های تخته ای و دارای صفحه گسترده:
تصمیم‌گیری پیچیده، استدلال فضایی و برنامه‌ریزی بلندمدت برای شرکت در این نوع بازی ها می‌تواند در تقویت مواردی کمک کند، مثل مهارت‌های شناختی، تفکر استراتژیک و بهبود تمرکز،

در مجموع، تمرین‌ها و بازی های مغزی، ابزارهای پویایی هستند که می‌توانند به حفظ چابکی و انعطاف‌پذیری ذهن کمک کنند. 

هرچند در برخی زمینه‌ها شواهد متناقض وجود داره و به تحقیقات بیشتری نیازمندیم، اما انجام این تمرین‌ها می‌توانند حافظه، مهارت‌های حل مسئله و توانایی‌های شناختی رو بهبود دهند و حتی باعث تغییرات ساختاری در مغز شوند که به افزایش ذخیره عصبی هم منجر می‌شود.

برای دسترسی آسان به این نوع تمرین‌ها، از پلتفرم‌های آنلاین، نهایت استفاده را می شود برد و تقویت توانایی‌های شناختی رو به بخشی منظم از برنامه روزمره خود تبدیل می کنیم. 

تقويت حافظه از طریق حفظ آرامش و  رعایت تغذیه: 

مهم نيست مغز ما چقدر قدرتمند است، آنچه اهميت دارد اين است كه بدانيم اين عضو نيازبه جبران و احياي خود دارد تا بتواند قالب و توانايي خود را حفظ كند. پژوهشگران روش‌هاي گوناگوني را براي سوپرشارژ كردن و افزايش كارآيي مغز پيشنهاد داده‌اند كه ساده‌ترين آنها در اینجا ارايه شده تا هر فردي بتواند به محض احساس نياز، به آنها دسترسي داشته باشد و آنها را به كار بسته و از مزاياي آن بهره‌مند شود:

 • بادام بخوريد.
بادام حافظه را تقويت مي‌كند و اگر در تركيب با شير پيش از رفتن به رختخواب و يا پس از برخاستن از خواب به هنگام صبح مصرف شود، تأثير بهتري دارد.

 • آب و به ویژه آب سيب بنوشيد.
 پژوهشگران دانشگاه ماساچوست لوول نشان داده‌اند كه آب سيب توليد نوعي انتقال دهنده عصبي حياتي "استيلكولين"را در مغز افزايش داده و از اين طريق قدرت حافظه را نيز تشديد مي‌كند.

 • خوب بخوابيد.
تحقيقات نشان مي‌دهد كه حافظه بلند مدت در طول خواب با پخش دوباره تصاوير تجربه شده در روز تقويت مي‌شود.

 • از تفريحات ساده لذت ببريد.
استرس قدرت مغزي ما را تحليل مي‌برد. ذهني كه در استرس گرفتار شده، بيشتر منابع حافظه ما را مصرف مي‌كند و به اين ترتيب، ذهني ضعيف و كودن براي ما باقي مي‌گذارد. تلاش كنيد براي خود عادتهاي ساده تفريحي در روز تعيين كنيد تا بتوانيد به كمك آنها استرس را از ذهن خود پاك كنيد. برخي از اين تفريحات ساده و مفيد براي ذهن و بدن و روان عبارتند از: گوش دادن به موسيقي مورد علاقه، بازي با كودكان، قدرداني از ديگران، پياده روي، دوچرخه سواري و يا شنا به طور روزانه، كار كردن با يك وبلاگ وسرانجام شركت در كلاس‌هاي يوگا و سلامت به طور روزانه،

• ذهن خود را ورزش دهيد.
همان گونه كه ورزش جسمي براي بهره‌مندي از يك بدن قوي و سالم ضروري است، ورزش ذهني نيز به اين اندازه مهم است تا بتوانيد ذهني تيز و فعال داشته باشد. آيا تاكنون توجه كرده‌ايد كه چرا كودكان قدرت مغزي قوي‌تري نسبت به افراد بالغ دارند؟ چون كودكان ذهني بازيگوش دارند و يك چنين ذهني توان حافظه را بالا مي‌برد. براي رسيدن به چنين توانايي مي‌توانيد پازل يا جدول حل كنيد، در كارهاي گروهي داوطلب شويد، با ديگران تعامل كنيد، به يك سرگرمي مانند مطالعه، نقاشي يا حتي ديدن پرندگان مشغول شويد، يك مهارت جديد يا يك زبان جديد بياموزيد.

• يوگا يا مديتيشن انجام دهيد.
يوگا و مديتيشن استرس را تخليه مي‌كند. استرس قاتل حافظه است، اما يوگا و مديتيشن با كاهش استرس، پايين آوردن فشار خون، كاهش سرعت تنفس، كاهش سرعت متابوليسم و آزاد كردن تنش از ماهيچه‌ها، ذهن را تقويت مي‌كنند.

 • مصرف مواد قندي را كاهش دهيد.
قند غذا نيست، بلكه شكلي از كربوهيدرات است كه يك انرژي واهي توليد مي‌كند. مصرف زياد مواد قندي باعث بروز نشانه‌هاي عصبي و رنج آور، ضعف حافظه و ديگر اختلالات عصبي مي‌شود. غذاها را بدون افزودن شكر مصرف كنيد و از مصرف نوشيدني‌هاي شيرين يا مقدار زيادي شكر يا قند با كافئين پرهيز كنيد.

• از گندم سبوس‌دار استفاده كنيد.
گندم سبوس‌دار داراي لسيتين است. اين ماده، مشكل سخت شدن سرخرگ‌ها را آسان مي‌كند و از اين طريق موجب بهبود عملكرد مغز مي‌شود.

 • شب‌ها غذاي سبك بخوريد.
خوردن غذاي زياد و سنگين در شب، باعث بروز استرس طولاني مدت و احساسي به هنگام خواب مي‌شود. توصيه مي‌شود غذاي سنگين را در روز مصرف كنيد كه بدن تحرك بيشتري دارد. شبها با خوردن غذاي سبك و ميوه يا سبزي مي‌توانيد خواب بهتري داشته باشيد. خواب خوب شب به معني تقويت قواي مغز است.

 • قدرت تخيل خود را تقويت كنيد.
يوناني‌ها اصل خيال‌پردازي را براي به خاطر سپردن همه چيز ياد مي‌گيرند. اين تكنيك نياز دارد كه فرد يك تخيل واقعي و رنگي را ايجاد كند كه بتوان آن را به يك موضوع يا شي خاص ارتباط داد. اگر شما همه حواس خود شامل لامسه، بويايي، چشايي، شنوايي و بينايي را درگير خيال‌پردازي كنيد، مي‌توانيد جزييات بيشتري از
يك موضوع را به ياد بياوريد. اين كار به تقويت حافظه شما كمك مي‌كند.

 • خشم خود را كنترل كنيد.
غذاهاي تهيه شده از آرد سفيد، مصرف زياد نشاسته يا نان سفيد، مي‌تواند منجر به بروز حساسيت‌هاي عصبي شود. در نتيجه، مصرف اين قبيل مواد غذايي پرخاشگري و برخي از رفتارهاي افسردگي را موجب مي‌شود. در عوض سبزي تازه بخوريد. آب زياد بنوشيد و يوگا يا مديتيشن انجام دهيد تا احساسات سمي مانند خشم و استرس از شما دور شود.

 • ويتامين ب كمپلكس مصرف كنيد.

اين ويتامين حافظه را تقويت مي‌كند. از غذا و سبزيجات غني از اين ويتامين مصرف كنيد. بايد گفت كه مواد غذايي نشاسته‌اي و نان سفيد، تاثير مطلوب اين ويتامين براي حفظ سلامت حافظه را خنثي مي‌كند.

 مغز ما، برای این تمرین‌ها قدردان خواهد بود.

لطفا برای جلوگیری از قطع درختان، به جز موارد بسیار ضروری، ازچاپ روی کاغذ، خودداری فرمایید.

غنی سازی برای کار آفرینی و مدیریت با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات

enriching   Management  &  Entrepreneurship by Information and Communications Technology